Otomatik Sigorta (Minyatür Devre Kesici)(MCB) Nedir?

    Elektrik tesisatlarının neredeyse her noktasında kullanılan otomatik sigortalar (minyatür devre kesiciler) elektrik tesisatını ve elektrik tesisatına bağlı cihazlarını aşırı akımlara ve kısa devrelere karşı koruyan devre elemanlarıdır.


Otomatik Sigortaların Görevleri Nelerdir?

    Otomatik sigortaların görevleri aşağıda belirtildiği şekilde nitelendirilebilir

    • Aşırı yük durumunda devreyi kesme

    • Kısa devre durumunda devreyi kesme

    • Devrelerin enerjilendirilmesi ve yük altında enerjinin kesilmesi

    • Devreyi açma ve kapatma


Otomatik Sigortanın İç Yapısı

 


Otomatik Sigortaların Seçimi Esnasında Nelere Dikkat Edilmeli?

    Otomatik sigorta seçimi konusunda dikkat edilmesi gereken özellikler

    • Nominal akım(Amper) (Otomatik sigortalar standart olarak 0,5-125 Amper aralığındaki değerlerde üretilir)

    • Kısa devre kesme kapasitesi(kA)(Otomatik sigortalar standart olarak 3-6-10 kA değerlerine bağlı kalınarak üretilir)

    • Kutup sayısı(Otomatik sigortalar standart olarak 1-2-3-4 kutuplu olarak üretilir)(Kutup sayısı sigortaya bağlanabilecek faz ve nötr bağlantılarının sayısını ifade etmektedir, örneğin         3 kutuplu bir sigortaya 3 faz bağlanabilmektedir.)

    • Eğri Tipi(Otomatik sigortalar standart olarak B-C-D-K-Z eğri tiplerinde üretilirler, B ve C eğrileri yaygın kullanılmaktadır)


Otomatik Sigortanın Çalışma Prensibi Nasıldır?

    Otomatik sigortalar termik ve manyetik açma prensibini kullanarak çalışır.

    Otomatik sigortaların iki çeşit açma şekli vardır bunlar:

    1. Bimetalin ısınması prensibine dayanan termik açma, diğer adıyla aşırı akım açma.

    2. Elektromanyetik alanın değişmesi prensibine dayanan manyetik açma, diğer adıyla kısa devre açma.

    Termik Açma Nedir?

        Aşırı akım otomatik sigorta üzerinden geçtiğinde, akımın etkisiyle bimetal çubuk ısınarak genleşir ve bükülür. Bimetal çubuğun bükülmesi açma mandalını serbest bırakır ve     dolayısıyla devre kesicinin kontakları açık konuma gelir; yani minyatür devre kesici devreyi kesmiş olur ve böylece devrede akacak akım durdurulur. Bu duruma termik açma denir.

    Manyetik Açma Nedir?

        Kısa devre durumunda akım ani ve aşırı olarak yükselir. Bu da manyetik bobinin mıknatıslanmasına ve manyetik açıcıya hareketlenmesine neden olur. Böylelikle minyatür devre     kesici devreyi kesmiş olur. Bu duruma da manyetik açma denir.

    Ayrıca;

        Termik açmada sigortanın maruz kaldığı aşırı akım sigortanın taşıyabileceği nominal akımın 1,5-3 katı seviyesindedir. Bu yüzden bimetalin ısınması prensibine göre devre kesilir.     Manyetik açmada ise sigortanın maruz kaldığı aşırı akım çok kısa süre içerisinde (bir kısa devre nedeniyle) nominal akımın 8-10 katı seviyelerine ulaştığından artık bimetalin     ısınması beklenmez. Bimetalin ısınması beklenirse akımdaki ani yükseliş sistemdeki yükler için tehlikeli bir durum oluşturacağından, elektromanyetik alanın değişmesi prensibine     göre devre kesilir.

    Termik ve manyetik açma durumlarında sigortanın içerisinde bir ark oluşur. Bu ark, ark boşaltma kanallarından atılarak aşırı ısınma önlenir.


Otomatik Sigorta Açma Eğrileri Nelerdir ve Kullanım Alanları Nelerdir?

    Aşırı akımın nominal akımı ne kadar ve hangi sürede aştığına bağlı olarak farklı otomatik sigorta tipleri vardır.Bu sigorta tiplerini belirleyen açma eğri tipleri ve özellikleri aşağıdaki gibidir;

    B Eğrisi

    • Genellikle konutlarda, aydınlatma sistemlerinde, priz ve kumanda devrelerinde kullanılır. Hızlı tip sigorta olarak bilinir.

    C Eğrisi

    • Endüktif yüklerde, motor, trafo gibi yüklerin korumasında kullanılır. Gecikmeli Yavaş tip sigorta olarak bilinir.

    D Eğrisi

    • Ağır endüstri makinalarının bağlantısında, bazı jeneratör sistemlerinde, demeraj akımı yüksek motor, kaynak, punta makineleri, sodyum buharlı lambalar, x-ray cihazların       korumasında kullanılır.

    K Eğrisi

    • Aşırı akımın etkilediği uygulamalar, elektronik kartların yoğunlukla bulunduğu ortamlar, 24 VDC güç kaynakları, elektronik balastların korumasında kullanılır.

    Z Eğrisi

    • Hassas elektronik devreler, PLC uygulamarı, limit switch uygulamaları, sensör devrelerinin korumasında kullanılır.